27 Haziran 1998 Adana–Ceyhan Depremini Unutmadık
27 Haziran 1998’de meydana gelen deprem, bölgenin deprem gerçeğini en açık şekilde göstermiştir. Saat 16.55’te gerçekleşen Mw 6.3 büyüklüğünde ki depremde 145 yurttaşlarımızı kaybettik, yaklaşık 1600 insanımız yaralandı, binlerce yapı yıkıldı ve 30.000 civarında yapı etkilendi.
Ülkemiz bir deprem ülkesidir. Depremi afete dönüştüren zemin koşullarının dikkate alınmaması, denetimsiz süreçler, niteliksiz yapı üretimi ve kamu yararı yerine rantı önceleyen imar anlayışıdır.
1998 Depremi, Ceyhan ve çevresinde yapı-zemin ilişkisinin önemini ortaya koymuştur. Ceyhan Nehri boyunca gözlenen sıvılaşma, yüzey deformasyonları ve hasar dağılımı incelendiğinde jeofizik çalışmaların planlama ve denetim süreçlerinin ayrılmaz parçası olması gerektiğini göstermiştir.
Bölgenin yapı stoku bilimsel yöntemlerle incelenmeli; zemin parametreleri, sıvılaşma, oturma ve taşıma gücü sorunları jeofizik modeller ile birlikte değerlendirilmelidir. Dere yatakları, taşkın ovaları, gevşek ve suya doygun zeminler üzerinde yapılaşma politikalarından vazgeçilmelidir. Yerel yönetimlere yeterli sayıda uzman mühendis istihdam edilmelidir. Denetim mekanizmaları güçlendirilmelidir. Ruhsat, proje onayı ve denetim süreçleri kamusal sorumlulukla yürütülmelidir. Meslek odalarının denetim ve kamusal uyarı mekanizmaları güçlendirilmelidir.
Bilimi esas ve kamu yararını öne alan bir mevzuat oluşturmak ve bu mevzuatı eksiksiz uygulamak gerekmektedir. Yakın zamanda yürürlüğe giren 7579 sayılı Kanun ile zemin ve temel etütlerine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Önümüzdeki dönemde hazırlanacak uygulama yönetmelikleri ile mühendislik hizmetlerinin kapsamı, bilimsel yöntemler ve mesleki denetim süreçlerini göz önünde bulundurularak eksiksiz güvence altına almalıdır. Yönetmeliklerin, tüm mühendislik disiplinlerinin katkısını gözeten bir anlayışla hazırlanması hayati öneme sahiptir.
Depremde yaşamını yitiren yurttaşlarımızı saygıyla anıyoruz. Acıları unutmuyoruz. Aynı acıların tekrar yaşanmaması için bilim ve tekniğin izinde halktan yana kamucu mühendislik anlayışı ile çalışmaya devam edeceğiz.
TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası
21. Dönem Yönetim Kurulu