-BASIN BİLDİRİSİ-
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen “Su Kanunu Taslağı”, ülkemizin su kaynaklarının korunması, geliştirilmesi, izlenmesi ve sürdürülebilir yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.
Su yönetimi; bütün canlıların ve sektörlerin taleplerini dikkate alarak, su kaynaklarının optimum faydalı kullanımını sağlayacak ve olumsuz etkilerini kontrol altına alacak politika geliştirme, planlama, kalite koruma, yatırım, izleme, izin verme, denetim yaptırım ve koordinasyon faaliyetlerinin bütünü olarak tanımlanır.
Bu kapsamda, hazırlanacak kanunun; su kaynaklarına ilişkin mevcut mevzuatı bütüncül bir yaklaşımla ele alan, ilgili kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını net bir şekilde tanımlayan, bilimsel esaslara dayalı ve sürdürülebilir su yönetimini sağlayacak nitelikte kapsamlı bir çerçeve düzenleme olması gerektiği değerlendirilmektedir.
Su yönetiminde kamu faydası ve sağlam bir iskeletin inşası zaruridir. Bu noktada Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün birikimi öne çıkmalıdır. Bununla birlikte yerel yönetimlerin de sorumlulukları arttırılmalıdır.
Taslak metin incelendiğinde, su kaynaklarının korunması ve verimli kullanımına yönelik önemli düzenlemeler içerdiği görülmektedir.
Bununla birlikte, özellikle yeraltı suyu kaynaklarının araştırılması, geliştirilmesi, korunması ve izlenmesine ilişkin bazı hususlarda hidrojeolojik ve hidrojeofizik çalışmaların kapsamı ile jeofizik yöntemlerin kullanımına ilişkin düzenlemelerin güçlendirilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.
Diğer taraftan, su yapıları ve su tesislerinin işletilmesi sırasında ortaya çıkan enerji maliyetlerinin azaltılması amacıyla enerji verimliliği uygulamalarına yönelik teşvik ve destek mekanizmalarının geliştirilmesi gerekmektedir.
Su havzaları, sürdürülebilir yer altı suyu yönetimi profesyonelce yapılmalı ve yer altı suyu rezervleri bilimsel yöntemlerle izlenmelidir. 1950 yılından bu yana kişi başına düşen su miktarı gelişmiş ülkelerde % 50, gelişmekte olan ülkelerde % 80 oranında azalmıştır.
Ülkemizde yeraltından çekilen su miktarı yaklaşık 14 milyar m3/yıl, yeraltından kendiliğinden çıkan ise 28 milyar m3/yıl’dır. Sektörel kullanım oranları ise; tarımda % 74, evsel kullanımda % 15 ve endüstride % 11 civarındadır. Ülke nüfusumuz 112 milyona ulaşırsa; kişi başına düşen yıllık su miktarı 1000 m3’ün altına düşme riski söz konusudur.
Ülkemizin su politikası yaklaşımı nasıl olmalıdır sorusuna verilecek en temel cevaplar şu şekilde olmalıdır:
- Suyun havza temeli bütüncül yönetimi
- Kurumlar arası etkili koordinasyon
- Jeofizik ve jeoloji başta olmak üzere yer mühendisliği disiplinlerinin karar süreçlerine etkin katılımının sağlanması,
- Kirlenmenin kontrolü ve kaynağında önlenmesi, azaltılması
Kanun hazırlama aşamalarının, başta ilgili meslek odaları ve üniversitelerimizin görüş ve önerileri de dikkate alınarak şekillenmesi büyük önem taşımaktadır.
Su Kanunu taslağı ile sürdürülebilir su yönetiminde önemli ve kıymetli değişikliklerin yaşanmasını, verimli-faydalı kullanım (içme ve kullanma suyu temini, sulama, sanayi su ihtiyacı, enerji üretimi vb) ve kaynakların korunması konularını çok önemsiyoruz.
TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası olarak amacımız; yalnızca meslek disiplinimize ilişkin değerlendirmelerde bulunmak değil, yeraltı suyu kaynaklarının bilimsel yöntemlerle araştırılması, korunması ve sürdürülebilir su yönetimine katkı sağlayacak teknik önerileri kamu yararı doğrultusunda Bakanlığımız ve Su Yönetimi Genel Müdürlüğümüzün değerlendirmesine sunmaktır.
*Saysıal verileri için kaynağımız, Su Yönetiminde Temel Kavramlar ve Bileşenleri, Türkiye’de Su Yönetimi, Prof Dr. Cumali Kınacı.
TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası
21.Dönem Yönetim Kurulu