GÜVENLİ KENTLER MESLEKİ DENETİMLE MÜMKÜNDÜR

Yaşadığımız depremler, kentleşme anlayışımızı, ruhsat süreçlerini ve kamu yönetiminin teknik kapasitesini yeniden sorgulamamıza neden olmuştur. Biliyoruz ki güvenli yapı yalnızca betonun ve taşıyıcı sistemin kalitesiyle değil, üzerinde bulunduğu zeminin doğru araştırılması, bilimsel olarak değerlendirilmesi ve kamu adına etkin biçimde denetlenmesiyle mümkündür.

Yapı ruhsatı düzenlenmeden önce zemin ve temel etüt raporlarının hazırlanması yasal zorunluluktur. Bu raporlar, jeofizik yöntemlerle belirlenen yeraltı modellerini ve zemin parametrelerini içermektedir. Ancak kamu adına şu soruyu sormak zorundayız:

Bu raporları kim değerlendirmektedir?

Odamıza ulaşan çok sayıda başvuru göstermektedir ki, birçok belediyede ve il özel idarelerde yapı ruhsatına esas teşkil eden jeofizik raporlarını inceleyecek jeofizik mühendisi bulunmamaktadır. Bu nedenle teknik veriler, çoğu zaman ilgili uzmanlık alanı tarafından değerlendirilmeden ruhsat süreçlerine konu olabilmektedir. Bu durum kamu güvenliği açısından önemli bir denetim boşluğudur.

3194 sayılı İmar Kanunu planlı, sağlıklı ve fen kurallarına uygun yapılaşmayı; 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ise güvenli yapı üretimini amaçlamaktadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile zemin ve temel etüt raporları ruhsat sürecinin zorunlu teknik belgeleri arasında yer almaktadır. Anayasa'nın 56'ncı maddesi sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına alırken, 128'inci maddesi asli ve sürekli kamu hizmetlerinin kamu görevlileri eliyle yürütülmesini hüküm altına almaktadır. Dolayısıyla teknik raporların, ilgili uzmanlık alanındaki kamu personeli tarafından değerlendirilmesi hukuk devleti ilkesinin ve kamu yararının doğal sonucudur.

Mühendislik disiplinlerinin temelinde uzmanlık ilkesi vardır. Hiç kimse statik projelerin elektrik mühendisi, elektrik projelerinin ise makine mühendisi tarafından incelenmesini beklemez. Aynı şekilde, jeofizik mühendisliğinin uzmanlık alanına giren raporların da jeofizik mühendisleri tarafından değerlendirilmesi bilimsel bir zorunluluktur. Kamu güvenliği doğru uzmanlığın doğru yerde görevlendirilmesiyle sağlanabilir.

Bu nedenle TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası olarak çağrımız açıktır.

Başta büyükşehir belediyeleri olmak üzere tüm belediyelerin imar ve şehircilik birimlerinde, il özel idarelerinde ve ilgili kamu kurumlarında jeofizik mühendisi istihdamı zorunlu hale getirilmelidir. Bu talep herhangi bir meslek grubuna ayrıcalık sağlanmasına yönelik değildir. Talebimiz; yurttaşlarımızın yaşam hakkının korunması, kamu kaynaklarının doğru kullanılması, bilimsel denetimin güçlendirilmesidir.

Bu gereklilik; Anayasa'nın güvence altına aldığı yaşam hakkının, kamu yararının ve güvenli kentleşmenin vazgeçilmez şartıdır.

TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası
21. Dönem Yönetim Kurulu